วิวัฒนาการการแต่งกาย

5ยุคฟื้นฟูผ้าไทย พระผู้ทรงชุบชีวิตผ้าไทยพื้นบ้าน

          สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อครั้ง ตามเสด็จฯ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ไปเยี่ยมราษฎรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นครั้งแรก ในปี พ.ศ. 2498 นอกจากพระองค์ทรงพบว่าราษฎรที่เดินทางมารับเสด็จทั้งสองพระองค์นั้น ล้วนยากจน ขาดที่ดินทำกิน มีอาชีพทำไร่และและทำนา บ่อยครั้งต้องเผชิญกับปัญหาฟ้าฝนที่ไม่ตกต้องตามฤดูกาล พระองค์ทรงสังเกตเห็นว่าเหล่าสตรีที่มารับเสด็จแต่ละคราว มักแต่งกายด้วยผ้าซิ่นไหม ต่างสี ต่างลาย งดงามแตกต่างกัน ดังนั้นพระองค์จึงทรงมีพระราชดำริว่า น่าจะหาอาชีพเสริมให้ราษฎรเหล่านี้ เพื่อให้มีรายได้สม่ำเสมอตลอดทั้งปี ด้วยทรงพอพระราชหฤทัยในความงามของผ้าไหม พระองค์จึงทรงเลือกงานผ้าไหมเป็นหนึ่งในอาชีพเสริมให้แก่ราษฎร

          สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงจัดตั้งหน่วยงานด้านผ้าไหมเป็นมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพพิเศษขึ้น เมื่อวันที่ 21 กรกฏาคม พ.ศ. 2519 เป็นต้นมาโดยทรงมีพระมหากรุณาธิคุณรับเป็นองค์ประธานมูลนิธิ พร้อมรับไว้ในพระบรมราชินูปถัมภ์ และทรงมีพระประสงค์ให้เพิ่มคุณภาพของเส้นไหมและผ้าไหม นอกจากนี้แล้วยังทรงก่อตั้งโครงการสนับสนุนการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมและทอผ้าไหม อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ ด้วยทรงมีพระราชประสงค์ให้ราษฎรมีความเป็นอยู่ที่ดี มีรายได้เลี้ยงชีพที่มั่นคง และตระหนักรู้รักษามรดกของชาติไทยให้คงอยู่สืบไป จวบจนปัจจุบันจากสายพระเนตรอันยาวไกล ทำให้ไหมไทยเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายและรู้จักไปทั่วโลก ในนาม “Thai Silk” กลายเป็นส่วนหนึ่งในสัญลักษณ์ของประเทศไทยในสายตาของชาวต่างชาติ และได้มีการส่งออกผ้าไหมไทยไปยังประเทศต่างๆมูลค่านับพันล้านบาทนำรายได้เข้าสู่ประเทศ
สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงนำผ้าไหมมัดหมี่มาตัดเป็นฉลองพระองค์ และทรงสนับสนุนให้ข้าราชบริพารและสตรีในเมืองหลวงแต่งกายด้วยผ้าทอมือของไทย รวมถึงนำผ้าไหมมัดหมี่มาตัดเย็บเป็นฉลองพระองค์ให้พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ทรงตามแบบชุดไทยพระราชทานแบบผู้ชายอีกด้วย เป็นการปรับเปลี่ยนการใช้งานจากที่เคยใช้กันเฉพาะผู้หญิง กลายมาเป็นผ้าที่สามารถสวมใส่ได้ทุกเพศทุกวัย อีกทั้งยังทรงแนะนำผ้าไหมไทยแก่พระราชอาคันตุกะและพระสหายชาวต่างชาติให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น

พลวัตรที่สำคัญแห่งยุค

  • กำเนิดชุดไทยพระราชทานของผู้ชาย
  • มีการฟื้นฟู และส่งเสริมการทอผ้าไหม
  • กำเนิดมูลนิธิศิลปาชีพ
  • ผ้าไหมมัดหมี่เป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมมากขึ้น

ผู้ทรงอิทธิพล / นักออกแบบ ด้านแฟชันผ้าไทย

  • สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ภาพฉลองพระองค์ผ้าไทยแบบประยุกต์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ภาพเสื้อพระราชทานแขนสั้น

ภาพเสื้อพระราชทานแขนยาว

ภาพเสื้อพระราชทานแขนยาว คาดเอว